فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )

856

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )

المُكَظَّظ - [ كظَّ ] : آنكه كارها بر او سخت شود و نتواند انجام دهد ، كسى كه بسيار خشمگين است . المَكْظُوظ - [ كظَّ ] : مرد پرخور ، مرادف ( المُكَظَّظ ) است . المَكْظُوم - [ كظم ] : بلا كشيده ، رنج ديده . المُكَعَّب - [ كعب ] ( ه ) : مكعّب ، آنچه كه به شكل مكعب مىباشد ؛ « مُكَعبُّ العدد » : حاصل ضرب عددى در مربع آن مانند 8 كه مكعب 2 است . المُكْفَأ - [ كفأ ] : مفع ؛ « مُكْفَأُ اللَّونِ » : كسى كه رنگ چهرهء او گرفته و متغير باشد . المُكْفِت - [ كفت ] : آنكه دو زره پوشد و در ميان آنها جامه اى بر تن كرده باشد . المُكَفَّر - [ كفر ] : مفع ، نيكوكارى كه از وى سپاسگزارى نشود ؛ « طائرٌ مُكَفَّرٌ » : پرنده اى پوشيده از پر ، آنچه كه با آهن استوار شده باشد . المُكْفَهِرّ - [ كفهر ] : فا ، آنچه كه بر هم و متراكم باشد ، ريسمان محكم و سفت ، چهرهء لاغر و سفت كه در آن شرمى نباشد ؛ « فلانٌ مُكْفَهِرُّ اللَّونِ » مردى كه رنگ چهره او تيره و گرفته باشد ؛ « فلانٌ مُكْفَهِرٌّ » : مرد گرفته كه در چهرهء او اثرى از خورسندى و مهربانى نباشد . المَكْفُوف - ج مَكَافِيف [ كفّ ] : كور . مَكَّكَ - تَمْكِيكاً [ مكّ ] : على غريمِه : بر بدهكار خود سخت گرفت و اصرار ورزيد . المُكْلِئ - [ كلا ] : « مكانٌ مُكْلِىُّ » : سرزمين پر از گياه . المُكَلَّاء - [ كلأ ] : لنگرگاه كشتى ، كنار رودخانه ، هر جائى كه در آن از وزش باد خود را بپوشانند . المَكْلأَة - [ كلأ ] : أَرضٌ مَكْلأَةٌ « : زمين پر گياه . المُكْلِئَة - [ كلأ ] : « أَرْضٌ مُكْلِئَةٌ » : مرادف ( المَكْلأة ) است . المُكَلَّب - [ كلب ] : مفع ، اسير دست بسته . المُكَلِّب - [ كلب ] : مربىّ سگان شكارى و مانند آن . المَكْلَبَة - [ كلب ] : « أَرْضٌ مَكْلَبَةٌ » : زمين پر از سگ ، سگستان . المُكَلَّبَة - [ كلب ] : مؤنث ( المُكَلَّب ) است ؛ « كِلابٌ مُكَلَّبة » : سگان پر توان بر گرفتن شكار . المُكَلَّف - [ كلف ] : اسم مفعول است ، آنكه در كارى كه به او ربطى ندارد دخالت كند ، آنكه مشمول احكام شرع و قانون باشد مانند پرداخت ماليات و عوارض . المَكْلِيّ - [ كلي ] : آنكه به درد كليه دچار است . المَكْمَأَة - [ كمأ ] : جاى روئيدن قارچ كه آن را در زبان متداول كِمَة يا چمه گويند . المَكْمُؤَة - [ كمأ ] : مرادف ( المَكْمَأَة ) است . المِكَمَّة - [ كمّ ] : توبرهء ستور . المُكَمْرَكَة - [ كمرك ] : « بِضاعةٌ مُكَمْرَكَةٌ » : كالائى كه حقوق و عوارض گمركى آن پرداخت شده باشد ( اين كلمه فارسى است ) . المِكْمَل - [ كمل ] : مرد كامل و استوار در نيكى و بدى . المَكْمَن - ج مَكَامِن [ كمن ] : كمينگاه ؛ « هنا مَكْمَنُ السِّرِّ » : اينجا مخزن اسرار است . المُكَمَّه - [ كمه ] : « مُكَمَّه العينين » : آنكه دو چشمانش باز نشده است . المَكْمُود - [ كمد ] : « العُضْوُ المَكْمُود » : عضوى از بدن كه پارچهء داغ بر آن نهند . المَكْمُوم - [ كمّ ] : مفع ؛ - من النخل : نخلى كه شكوفه‌هاى آن باز شده باشد ؛ « بعيرٌ مَكْمُومٌ » : شترى كه حجامت شده باشد . مَكِنَ - - مَكْناً تِ الجرادةُ و نحوُها : ملخ تخم پاشيد يا تخم در جوف آن گرد آمد . مَكُنَ - - مَكَانَةً عند الأَمير : نزد امير مقام و منزلتى يافت ، - الشّيءُ : نيرومند و محكم و راسخ شد . مَكَّنَ - تَمْكِيناً [ مكن ] ه من الشيءِ : او را بر چيزى قدرت و توانائى بخشيد ، - الشّيءَ : آن را توانائى بخشيد . المَكْن - مص ، تخم ملخ و مانند آن . المَكِن - تخم ملخ و مانند آن . المُكْنَة - نيرومندى و سختى . المَكْنَة - ج مَكْنات : واحد ( المَكْن ) است . المَكِنَة - توانائى ، واحد ( المكِن ) است ، آلت و ابزار . المَكْنَز - ج مَكَانِز [ كنز ] : گنجينه . المَكْنَس - [ كنس ] : زمين يا جائى كه آهوان و گاوها از گرما بدان پناه مىبرند . المِكْنَسَة - ج مَكَانِس [ كنس ] : جاروب . المَكْنُوز - [ كنز ] : مفع ؛ « رجُلٌ مَكْنُوزُ اللَّحْم » : مرد چاق و فربه . المَكْنِيّ [ كني ] : « شيء مَكْنِيٌّ به عن غيره » : كنايه از چيزى است كه بر چيزى ديگر دلالت نمايد . المَكْو - ج أَمْكَاء [ مكو ] : مرادف ( المكَى ) است و به معناى لانه يا سوراخ روباه و خرگوش و مانند آنهاست . المِكْواة - ج مَكَاو [ كوي ] : اطوى آهنى كه با آن جامه را صاف و اطو كنند . المَكْوَر - [ كور ] : رحل شتر يا هودج كه بر روى شتر قرار دهند . المَكُور - [ مكر ] : بسيار فريب دهنده . المُكَوَّز - [ كوز ] : « مُكَوَّزُ الرأْس » : كوزهء سر بلند . المَكُّوك - ج مَكَاكِيك [ مكّ ] : جامى كه در آن مىنوشند ، پيمانه اى به اندازهء يك صاع و نيم و مانند آن ، ابزارى در دستگاه بافندگى . المُكَوْكَب - [ كوكب ] : آنكه در چشمش نقطه اى سپيد باشد المَكُون - [ كون ] : ؛ « مَكُونٌ فيه » : در آن موجود است . المَكُون - [ مكن ] : « جَرادةٌ مَكُونٌ » ج مِكَان : ملخي كه تخم گذارده و يا تخم در جوف آن پديد آمده و جمع شده باشد .